هفت سين IT
گرچه نگارش این مطلب برای اوایل سال ۸۴ هست اما خواندنش خالی از لطف نیست !
اشاره :
سرور، سرويس پک، سايت، سي پي يو، سورس کد، سيم سيتي و سايبر. اينها تنها هفت سين از سينهايي بودند که سال گذشته يا در زندگي ديجيتالي و مجازي ما نقش آفرين بودند يا نامشان بر زبان ها بود و در سال جديد نيز همچنان با ما خواهد بود. برخي از اين سين ها در تاروپود زندگي مردم قرن بيست و يكم نفوذ كرده اند و برخي ديگر تنها سمبولها و نشانه هايي از حضور IT در زندگي من و شما هستند. شما چند سين ديگر از دنياي فناوري اطلاعات مي شناسيد كه چنين نقشي در زندگي روزمره ما داشته اند؟ نظرات خود را براي ما بفرستيد.
1- سرور
سرور يا به عبارتي ديگر همان كامپيوتري كه در هر شبكه، نقش اصلي يعني سرويس دادن به ديگران را بازي ميكند، يكي از مهمترين واژههايي است كه نهتنها امسال بلكه هر سال از جايگاه ويژهاي برخوردار است. اگر اين واژه را به دو زمينه كامپيوترهاي سرور و سيستمعاملهاي سرور تقسيم كنيم، در هر دو زمينه شاهد تحولاتي در سال 83 بوديم. شركتهايي مثل IBM، Del، Asus، Gigabyte، HP/Compaq و ديگران انواع سرورهاي خود را با آخرين تكنولوژي پردازشي و ذخيرهسازي وارد بازار كردند. بحثهاي مختلفي هم در مورد انتخاب يك سرور به همراه كليه مشخصات سختافزاري كه براي انواع محيطهاي كاربردي مثل مكانهاي تجاري يا اداري كوچك، متوسط، بزرگ و عظيم مطرح شد كه نحوه انتخاب بهترين سختافزار براي منظور مذكور در قالب چندمقاله در شماره 50 ماهنامه شبكه مورد بررسي قرار گرفت. ضمن اينكه ارايه سيستمعاملهاي سرور به ويژه نسخههاي جديد ردهت، SUSE و سولاريس هم از رويدادهاي مهم سال بود. هر كدام از اين سيستمعاملهاي سرور با پشتيباني از مدرنترين سختافزارها و ارايه بهترين و آسانترين سرويسها و داشتن بالاترين سطوح امنيتي، رقابتي سخت را در جلب توجه شركتهاي Enterprise به سمت خود آغاز كردند.
2- سرويسپك
ويندوز XP و سرويسپك 2 آن مطرحترين رويداد عرصه ويندوز در سال 83 بود. با ارايه اين سرويسپك، بسياري از حفرههاي امنيتي ويندوز XP كه به نفوذگران اجازه دخل و تصرف در سيستم و به ويروسها امكان آسيب به سيستم را ميداد پوشانده شده است. بالا بردن سطح امنيت در اينترنت اكسپلورر از طريق بروز كردن فايروال موجود در آن، نصب برنامه پخش صوتي تصويري Media Player نسخه 9 (و سپس نسخه 10)كه امكان دانلود فايلهاي صوتي تصويري را از طريق اينترنت فراهم ميكند، وجود پنجره ويژه مديريت آنتيويروسها به نام Antivirus Protection كه عملكرد ضدويروسهاي نصب شده را كنترل ميكند و همچنين وجود pluginهاي جديد براي اينترنت اكسپلورر كه از مختل (crash) شدن آن در هنگام اجراي برنامههاي ناسازگار و معيوب جلوگيري ميكند، از جمله مزاياي ارايه شده توسط اين سرويسپك است.
3- سايت
شايد واژه سايت يكي از عموميترين و همهگيرترين واژههاي دنياي ارتباطات باشد. بسياري از مجلات و روزنامههاي معتبر جهان همواره به اين مهم پرداخته و سايتهاي پرطرفدار هر ماه را به سليقه خود يا طبق آمار رسمي به خوانندگانشان معرفي ميكنند. اما مسألهاي كه در اين ميان مهمتر به نظر ميرسد، نزديك شدن فلسفه داشتن يك سايت به فلسفه داشتن يك ايميل براي هر شخص است. به عبارتي ديگر اكنون ارايه نظرات، ديدگاهها، محصولات و تبادل آنها در دنياي ارتباطات آنقدر اهميت يافته كه به تدريج سايت را هم همانند ايميل به يكي از متداولترين روشهاي ايجاد ارتباط بين مردم دنيا تبديل كرده است. در سال 83 شايد سايتهاي سرويسدهنده اجتماعات جهاني مثل اوركات (با تمام مسايل جانبي مربوط به آن) و سايتهاي ارايهدهنده سرويس وبلاگ از مطرحترين و مهمترين سايتهاي موجود شناخته شدند. در ضمن سايت ماهنامه شبكه هم بالاخره پس از طي فراز و نشيبهاي بسيار راهاندازي شد و دريچه ارتباطي ديگري را با خوانندگان خود گشود.
4- سيپييو
پس از مدتها سردرگمي خريداران كامپيوتر براي انتخاب سيپييوي موردنظرشان، بالاخره كاربران و شركتهاي سازنده اين قطعه سختافزاري مهم و در واقع مغز متفكر يك كامپيوتر به طور خودانگيخته و البته غيررسمي به يك اجماع جهاني نزديك شدند. تا اين لحظه كه اين مقاله نوشته ميشود، اين اجماع حاكي از پيشنهاد سيپييوهاي سري پنتيوم 4 سلرون براي كامپيوترهاي خانگي يا دفتري (در حالت كلاينت)، پنتيوم 4 فول براي حرفهايترهاي برنامهنويسي، كارهاي گرافيكي و امثال آن و همچنين سرور LANهاي كوچك، پردازندههاي اينتل سري Xeon براي كاربردهاي متوسط و سري 64 بيتي ايتانيوم براي سرور شبكههاي بزرگ است. البته اين ردهبندي در مرتبه پردازندههاي خانواده اينتل است. در حالي كه AMD هم براي كاربردهاي مذكور انواع پردازندههاي Athlon نوع XP، MP و همچنين سري 64 بيتي Opteron را به بازار عرضه كرده است.
5- سورسكد
مسأله سورس و اپنسورس امسال هم همانند سالهاي قبل با تغيير و تحولات مهمي همراه بود. شايد اظهارات مديران شركت سانمايكروسيستمز مبني بر قصد آنها به ارايه سورسكد سولاريس در نسخه 10 يكي از مهمترين رويدادهاي دنياي اپنسورس بود. ورود اين شركت به جامعه و طرفداران فلسفه سورسباز ميتواند تأثير به سزايي در اين جنبش داشته و شايد روزي ديگران را هم ترغيب به اين كار كند. اما شكايت SCO از توزيعكنندگان لينوكس خصوصاً آيبيام و ردهت هم يكي از پرسروصداترين وقايع سال بود. SCO مدعي است كه سورسكد بسياري از ماژولهاي سيستمعامل يونيكس را شركت آيبيام و متحدان لينوكسي تحت نام اپنسورس و بدون پرداخت وجهي به SCO، به صورت رايگان استفاده كرده و يا آن را در قالب سورسباز در اختيار كاربران قرار ميدهند.
در دنياي وب هم آمدن فايرفاكس (Fire Fox) موجي از شادي و غرور را براي طرفداران سورسباز به ارمغان آورد. اين مرورگر وب پرسرعت با فاكتورهاي خوب امنيتي و حجم اندكي كه دارد در دو ماه پاياني سال ميلادي 2004، حدود 25 ميليون بار از سايت موزيلا دانلود شد و عنوان هديه اپنسورس كريسمس را به خود اختصاص داد.
6- سيم سيتي
بازي استراتژيك سيمسيتي و در پي آن Sims و Sims2 را همه ميشناسند. اين بازي ساخته و پرداخته ذهن شخصي است به نام ويل رايت (Will Wright) كه بدون شك ميتوان او را موفقترين سازنده بازيهاي كامپيوتري در تاريخ برشمرد. اين بازي با تمام امكانات هوشمند و شبيهسازي سهبعدي كه تصور ميكنيد همراه است.
ارايه نسخه4 بازي Sim city و اكنون نسخه دوم Sims با آن موفقيتي كه تاكنون شاهد فروش آن در سطح جهان و ميزان علاقمندي كاربران در هر سني به آن هستيم باعث شد تا مجله معتبري مثل پيسيمگزين، تلاشهاي ويل رايت را با عنوان «يك عمر خدمت» در خلق يك زندگي مجازي (Virtual Life) براي مردمي كه در هر لحظه از زندگي خود آرزوي داشتن چيزي يا انجام دادن كاري را داشتند، به گرمي بستايد. در اين بازي زيبا، شما ميتوانيد زندگي جداگانهاي را در كنار زندگي اصليتان داشته باشيد. در اين زندگي مجازي، بازيگر قادر است مدرسه برود، درس بخواند، كار كند، معامله انجام دهد، پولدار يا فقير شود و خلاصه اينكه به تمام آروزهاي ديرينه خود جامه عمل بپوشاند.
7- سايبر
اصطلاح ((فضاي سايبر)) يا Cyberspace هر سال نمود بيشتري در زندگي مردم دنيا پيدا ميکند. سال 83 شاهد رشد بيش از پيش پديدههايي مانند وبلاگ در دنيا بوديم. پديدهاي که باعث افزايش حضور مجازي انسان در فضاي سايبر و انس بيشتر او با دنياي اينترنت شده است. وبلاگستان فارسي در سال 83 همچنان پررونق و با فراز و نشيبهاي متعدد روبرو بود. علاوه بر اين، تشکلها و جوامع مجازي جديدي مانند اورکات (و اينک Gazzag) در کنار محيطهاي قديمي مانند گروههاي ياهو و شبکه ICQ گسترش پيدا کردند و در ميان کاربران ايراني نيز با استقبال گستردهاي مواجه شدند.
درحالي که کاربران ايراني مقيم داخل کشور با روي آوردن هرچه بيشتر به سمت استفاده از ايميل و برپاکردن وبسايت ، با مفاهيم کلاسيک دنياي سايبر خو ميگرفتند و ابزارها و فعاليتهاي مربوط به آن را هرچه بيشتر در زندگي روزمره خود وارد ميکردند، آنسوي آبها، مردم کشورهاي پيشرفته صنعتي با استقبال گسترده از فناوريهاي موبايل و بيسيم مرحله پيشرفتهتري از زندگي در فضاي سايبر را تجربه ميکردند.
سال 83 از نظر رويکرد جوامع مختلف دنيا به کاربرد فناوري در زندگي روزمره، گامي به پيش بود. اين سال براي صنعت فناوري اطلاعات نيز سالي پرماجرا و توام با پيشرفتهاي گوناگون بود. پيشرفتهايي که تداوم روند رو به رشد علم و تکنولوژي در زندگي بشر را نويد ميدهد. بيترديد سال 1384 نيز شاهد رويدادها و تحولات تازه خواهيم بود. بسياري از تحولاتي که در سال 1383 به وقوع پيوستند، تنها آغازي بودند براي روندهايي که مجال به ثمر رسيدن در اين سال را نداشتند. به انتظار خواهيم نشست تا ببينيم دستاوردهاي علم و فناوري در سال جديد زندگي ما را چگونه متحول خواهند کرد.