مهندسي كامپيوتر دانشگاه قم

سرويس Routing and Remote Access Service) RRAS) يكي از سرويس‌هاي مهم در ويندوز 2000 سرور است كه مي‌تواند دو وظيفه اصلي را روي كامپيوتري كه فعال مي‌شود انجام دهد كه بسته به نياز، هر يك از اين دو سرويس مي‌تواند فعال يا غيرفعال باشد. اين وظايف عبارتند از: 

- Remote Access Service يا سرويس جوابگويي به تماس‌هاي تلفني و ارتباطات Virtual Private Network) VPN)  كه بيشتر در ISPها و يا مراكزي مورد استفاده واقع مي‌شود كه ارتباط تلفني را با اينترنت و يا اينترنت فراهم مي‌كنند.

- سرويس Routing كه وظيفه برقراري، حفظ و پايان دادن ارتباطات و نيز مسيريابي بين شبكه‌هاي متصل به اين كامپيوتر را برعهده دارد. بحث اصلي اين نوشتار بيشتر بر اين سرويس ويندوز سرور 2000 نسخه (Advanced Server) و در شبكه‌هاي با پروتكل TCP/IP خواهد بود. Routing Service براي برقراري ارتباطات شبكه‌هاي مرتبط به هم از طريق خطوط تلفن شهري از تكنيكي به نام Demand Dial Routing استفاده مي‌كند و عملا‌ با اين روش كامپيوتر به روتري تبديل مي‌شود كه بين شبكه‌هاي متصل به آن مسيريابي انجام‌مي‌دهد، در صورت نياز به برقراري ارتباط با شبكه مقصد شماره‌گيري مي‌كند و به شماره‌گيرهايي نيز كه از طريق روتر راه‌دور (كه آن هم كامپيوتري شبيه همين كامپيوتر است) پاسخ مي‌دهد و پس از برقراري ارتباط بسته‌هاي اطلا‌عاتي را روي خطوط ارتباطي مسيردهي مي‌كند.

سرويس مسيريابي 
همان‌طور كه اشاره شد سرويس روتينگ جزئي از سرويس RRAS است و براي مسيريابي بين شبكه‌هاي WAN وLAN مورد استفاده قرار مي‌گيرد و از اكثر پروتكل‌هاي مسيريابي معمول مثل RIP و Static Route و ... پشتيباني مي‌كند. ساده‌ترين طرحي كه مي‌توان براي كاربرد اين سرويس در ويندوز 2000 مورد استفاده قرار داد، برقراري ارتباط بين دو شبكه LAN است. (شكل 1)
 

شكل 1

روش ديگر كاربرد اين سرويس مطابق شكل 2 است. در اين روش ارتباط بين دو كامپيوتر ويندوز2000 (و در نتيجه ارتباط بين دو LAN) از طريق يك شبكه PSTN يا ISDN با شماره‌گيري معمولي است كه امروزه تقريباً در همه جا در دسترس است و جهت استفاده از آن‌ها در سرويس RRAS از روشي به نام Demand -Dial Routing استفاده مي‌شود كه در ادامه به نحوه استفاده و پيكربندي آن در شبكه‌هاي با پروتكل TCP/IP مي‌پردازيم.

شكل 2

موارد استفاده Demand Dial Routing 
مفهوم on-demand يا ارتباط براساس تقاضا در مقابل مفهوم Persistant يا ارتباط هميشگي به كار مي‌رود و به اين معناست كه ارتباط بين دو سرور كه سرويس RRAS روي آن نصب شده و ويژگي on-demand روي آن‌ها فعال شده است، براساس نياز برقرار شود و در صورت عدم نياز، قطع شود. خطوط PSTN) Dial-up يا ISDN) ماهيتاً حالت قطع يا وصل دارند و برخلا‌ف خطوط ديجيتال معمولي (E1 يا T1) كه شارژ ثابت دارند، هزينه شارژشان متناسب با مدت زمان وصل بودنشان است. بنابراين تكنيك on-demand يا Demand Dial دقيقا متناسب با وضعيت اين‌گونه خطوط پياده‌سازي شده است و ارتباطات شبكه‌اي از اين نوع به صورت خودكار و در صورت نياز و وجود ترافيك برقرار مي‌شود و در صورت عدم ترافيك قطع مي‌گردد. 

شكل  3

ارتباطات on-demand روي سرويس RRAS به دو صورت دو‌طرفه و يك‌طرفه است. در حالت يك‌طرفه يك سرور RRAS  به عنوان calling router و سرور ديگر به عنوان answering router فعاليت مي‌كند و فقط سرور callingrouter مي‌تواند اقدام به شروع و برقراري ارتباط نمايد و answering router فقط مي‌تواند به تماس گرفته شده پاسخ دهد تا ارتباط بين دو سرور به‌طور كامل برقرار شود.

در حالت ارتباط دوطرفه كه در ادامه بحث و بررسي بيشتري روي آن خواهيم داشت، ارتباط به صورت دوطرفه است. به اين معني كه هر كدام از سرورهاي موجود در دو طرف ارتباط مي‌توانند هم به صورت calling router و هم به صورت answering router عمل نمايند. از اين‌رو بايد هر دو سرور طوري تنظيم شوند كه هم در مواقع نياز تماس برقراركنند و هم به تماس‌هاي گرفته شده از سرور مقابل پاسخ دهند. دراين حالت به محض اين‌كه يك سرور نياز به ارسال اطلا‌عات به سمت سرور مقابل احساس نمايد، اقدام به شماره‌گيري و برقراري ارتباط مي‌نمايد و در صورت عدم وجود ترافيك بين دو سرور نيز هر يك از دو سرور مي‌توانند ارتباط را قطع نمايند. براي برقراري ارتباط دو طرفه بين دو سرور بايد شرايط ذيل تأمين شود:

شكل  4

- هر دو سرور به عنوان روتر LAN و WAN پيكربندي و تنظيم شوند.

- حساب‌هاي كاربري روي هر دو سرور تعريف شوند تا اعتبارسنجي و تصديق هويت سرور calling router توسط سرورanswering router امكان‌پذيرشود.

- اينترفيس همنام با حساب كاربري كه سرور تماس‌گيرنده از آن استفاده مي‌كند، بايد روي هر دو سرور تنظيم و پيكربندي شود. اين تنظيمات شامل شماره تلفن سرور جواب‌دهنده به تماس و حساب كاربري جهت اعتبارسنجي و تصديق هويت است.

يك مثال
در اين قسمت يك مثال از يك ارتباط دو طرفه Demand Dial را مورد بررسي قرار مي‌دهيم و جزئيات پيكربندي سرورها را با آن دنبال مي‌كنيم. همان‌طور كه در شكل سه مشخص است:

Site1 داراي يك كامپيوتر ويندوز 2000 سرور است كه به عنوان روتر، مطابق شرايطي كه در قسمت قبل به آن اشاره شد، تنظيم شده است (از اين به بعد در ادامه مثال اين سرور را به عنوان Router1 مي‌شناسيم). همه كامپيوترهاي اين سايت به آدرس 0.1.16.172 با ماسك شبكه  0.255.255.255 متصلند. Router1 يك مودم دارد كه به پورت com1 آن متصل است و شماره تلفن آن 7240005 مي‌باشد.

Site2 نيز مانند Site1 داراي يك سرور (از اين به بعد در ادامه مثال اين سرور را به عنوان Router1 مي‌شناسيم) و يك مودم متصل به پورت com1 و با شماره‌هاي تلفن 8242425 مي‌باشد و آدرس شبكه‌ آن 0.2.16.172 با ماسك شبكه 0.255.255.255 است.

شكل  5

نكته قابل توجه اين است كه قبل از شروع پيكربندي چنانچه سرويس Demand Dial روي سرورها فعال نباشد، بايد با استفاده از حساب كاربري Administrator وارد كنسول مديريتي سرويس RRAS (روي هر دو سرور) بشويم و آن را مطابق شكل چهار فعال نماييم تا بدين‌وسيله دو سرور را براي عمليات Routing آماده نماييم.
 
با كليك راست روي نام سرور و انتخاب Properties، گزينه Router را هم علا‌مت مي‌زنيم و گزينه LAN and demand
-dial routing را نيز ايجاد ‌مي‌نماييم.
 
همچنين ابتدا بايد مد Routing را روي حداقل يكي از پورت‌هاي نصب شده روي سرورها فعال نماييم كه براي اين‌كار مطابق شكل پنج روي گزينه Prots كليك راست مي‌نماييم و پس از انتخاب گزينه properties مودم موردنظر را انتخاب مي‌كنيم و با انتخاب دكمه configure گزينه demand-dial routing را علا‌مت مي‌زنيم.

براي پيكربندي سرورها در ادامه بايد مراحل ذيل را با استفاده از حساب كاربري Administrator انجام دهيم:
 
- ايجاد يك اينترفيس Demand Dial 

براي اين‌كار كنسول مديريتي RRAS را باز مي‌كنيم و تحت نام سرور موردنظر روي گزينه Routing Interface كليك راست مي‌كنيم. گزينه new demand dial interface را انتخاب مي‌نماييم و دستورات ويزارد موردنظر را دنبال‌مي‌كنيم. هنگام اجراي اين ويزارد بايد اطلا‌عات زير را براي Router1 اطلا‌عات وارد كنيم:

Interface name: DD-Site2
Equipment: Modem on COM1
Phone number:8242425
Protocols: TCP/IP
 Authentication credentials: DD-Site 1 with a password

براي Router2 نيز بايد همانند Router1 اطلا‌عات ذيل را وارد نماييم.

Interface name: DD-Site1
Equipment: Modem on COM2
Phone number:7240005
Protocols: TCP/IP
 Authentication credentials: DD-Site2with a password

ايجاد يك مسيريابي ايستا
با استفاده از حساب كاربري Administrator و ورود به كنسول مديريتي سرويس RRAS كه Static routing با مشخصات ذيل ايجاد مي‌كنيم.

Router1
Interface: DD-Site2
Destination:172.16.2.0
Network mask:255.255.255.0
Metric:1
Router2
Interface: DD-Site1
Destination:172.16.1.0
Network mask: 255.255.255.0
Metric:1

شكل  6

با توجه به اين‌كه ارتباط Demand Dial يك ارتباط از نوع PPP است، آدرس IP مربوط به Gateway نياز به پيكربندي ندارد.

براي تنظيم موارد فوق پس از باز كردن كنسول مديريتي RRAS بايد روي گزينه static route از گزينه IP routingكليك راست كنيم و مطابق شكل new static route6 را انتخاب كنيم و اطلا‌عات فوق را وارد نماييم.
 

ايجاد دو حساب كاربري با مجوز شماره‌گيري
براي ايجاد امكان شماره‌گيري براي دو سرور، بايد هر كدام از آن‌ها روي سرور طرف مقابل داراي حساب كاربري معتبر با قابليت شماره‌گيري باشند.
 

به‌علا‌وه، نام حساب كاربري سروري كه ارتباط برقرار مي‌كند (شماره‌گيري انجام مي‌دهد) بايد روي سرور مقصد دقيقا همان نام اينترفيس Demand Dial باشد كه روي سرور مقصد ايجاد شده‌است. با اين حساب بايد نام كاربري به ترتيب ذيل روي هر دو سرور با قابليت dial-in ايجاد شود.

Router1
 Account name: DD-Site2with a password
Router2
 Account name: DD-Site1with a password

ضمنا گزينه change password at next logon بايد غيرفعال و گزينه Password never Expried فعال باشد.

شكل  7

شكل  8

پيكربندي نهايي
بعد از اجراي مراحل فوق پيكربندي سرورهاي دو سايت مطابق شكل 7 خواهدشد.

ارتباط Demand Dial به صورت Multilink 
چنانچه پهناي باند ارتباط شماره‌گيري بين دو سرور براي اين ارتباط كافي نباشد، به آساني مي‌توان با استفاده از خطوط تلفن و مودم‌هاي بيشتر پهناي‌باند را تا چند برابر افزايش داد.
 
براي اين‌كار بايد تعداد پورت‌هاي نصب شده روي هر دو سرور را با استفاده از Multiport افزايش داد؛ البته بدون نصب Multiport هم معمولا‌ً دو تا سه پورت com  يا USB روي كامپيوتر سرور وجود دارد كه مي‌توان از آن‌ها براي افزايش مودم‌هاي نصب شده استفاده كرد.

شكل  9

پس از نصب مودم‌هاي اضافي روي سرورهاي دو طرف و اتصال به خطوط تلفن به راحتي مي‌توان پهناي‌باند آن‌ها را مطابق شكل 8 به اينترفيس Demand dial كه قبلا‌ً ايجاد كرده بوديم اضافه كرد.
 
البته قبل از استفاده از آن‌ها بايد مد كاري آن‌ها را مطابق شكل پنج در حالت Routing تعيين نماييم. همچنين گزينه multilink را مطابق شكل هشت با كليك راست روي نام سرور و انتخاب زبانه PPP، انتخاب نماييم.  

براي اضافه كردن پهناي‌باند اين مودم به پهناي‌باند اينترفيس Demand Dial بايد با انتخاب گزينه Routing Interface  روي اينترفيس Demand Dial موردنظر در سمت راست كليك راست نماييم و با انتخاب گزينه Properties مودم‌هاي ديگري

شكل  10

را به اين اينترفيس اضافه كنيم و ساير تنظيمات اين مودم از قبيل شماره تلفن تماس آن در زبانه general همين صفحه قابل تنظيم است.  (شكل 8 و 9)

در زبانه option هم مطابق شكل 10 تنظيمات ديگري از اينترفيس Demand Dial از قبيل نوع ارتباط، مدت زمان لا‌زم بيكاري خط جهت خاتمه ارتباط، تعداد دفعات شماره‌گيري و نيز گزينه multiple device (براي ارتباطات multilink) لا‌زم است.

نتيجه‌گيري
براي شركت‌ها و يا سازمان‌هايي كه تبادل اطلا‌عات بين شبكه‌هايشان در حدي نيست كه نياز به ارتباطات دائم باشد، يا امكان استفاده از خطوط ثابت VPN امكانپذير نباشد و يا پرداخت هزينه اين خطوط مقرون به صرفه نباشد، استفاده از ارتباط Demand Dial كه علا‌وه بر كاهش هزينه خطوط ارتباطي به لحاظ استفاده از يك كامپيوتر به عنوان روتر هزينه خريد روتر را هم حذف مي‌كند، گزينه مناسبي است.